link desc
Professioneel CV maken?
Klaar in 3 stappen!

Competenties ontwikkelen


competenties ontwikkelen
Ik werk met enige regelmaat voor een HR adviesbureau waar sollicitanten voor een assessment center langskomen: een psychologisch onderzoek naar hun geschiktheid voor een bepaalde baan. In mijn rol van assessor ben ik tijdens zo’n assessment op zoek naar ‘bewijs’ van bepaalde competenties. Dus tijdens een diepte interview of een rollenspel kijk ik naar het gedrag van degene die onderzocht wordt. Ik observeer wat het effect van dit gedrag is op de ander of de situatie. Tijdens een interview is dit uiteraard ‘virtueel kijken’: door het verhaal van de ander zo gedetailleerd mogelijk in kaart te brengen ‘zie’ ik het hem of haar bijna weer doen. In een simulatie kijk ik uiteraard letterlijk naar dat wat er zich voor mijn neus afspeelt. Vervolgens label ik specifieke competenties aan al deze verschillende gedragingen en ‘hang’ ik er een cijfer aan. Wat hij/zij nu doet zegt me iets over de competentie initiatief, wat ik nu zie gaat over de competentie klantgerichtheid, enzovoort. Vervolgens dien ik mezelf de vraag te stellen of dit gedrag, effectief en gewenst is of niet.

Gedrag dat bij je past

Voor diegenen die zelf al eens een assessment center in het kader van een sollicitatieprocedure hebben doorlopen; er wordt als het goed is ook nog onderzoek gedaan naar je persoonskenmerken en intelligentie. Heel lomp gezegd wil je als onderzoeker namelijk weten of de sollicitant überhaupt slim genoeg is om bepaald gedrag te leren (verder te ontwikkelen). Maar als assessor wil je ook graag weten of bepaald gedrag, op basis van persoonlijkheid, wel bij iemand past. Waarom is dat laatste zo belangrijk? Je moet toch zeker zelf weten of je iets wel of niet wil leren anders te doen. Ongeacht of het bij je past of niet? Helemaal waar! Tegelijkertijd is een werkgever altijd op zoek naar het minimaliseren van afbreukrisico’s. Het is namelijk aangetoond dat het veel energie kost om iets te leren wat niet echt van nature bij je past. Zoveel zelfs dat het je wellicht gaat opbreken op lange termijn. Of dat je het nooit echt goed onder de knie gaat krijgen.

Harde werkers

Nou zijn er mensen die zeggen: “Dat heb ik er allemaal voor over! Ik moet en ik zal . . .”. En sommigen zijn daar heel goed in en blijken vervolgens heel succesvol in iets te zijn. Vergelijk het een beetje met topsporters. Soms zijn het niet de natuurtalenten die winnen of scoren maar de harde werkers met veel minder talent. Er is zelfs aangetoond dat het aantal uren training een ‘significante correlatie heeft’ met behaalde successen. Het is dus helemaal aan jou om te bepalen of je zo hard je best voor iets wil doen. Vergelijk het met een bal onder water proberen te houden. Dat kost energie en de een heeft dat er voor over en de ander stomweg niet.

Het Nederlands dames hockeyteam

Toch zijn er ook veel voorbeelden waarmee je met het tegenovergestelde meer bereikt en met relatief minder moeite. Dat wil jij toch zeker ook?
Zijn jullie bijvoorbeeld bekend met het beroemde verhaal van het Nederlands dames hockeyteam? Kort samengevat komt het hier op neer: Marc Lammers heeft een tijd geprobeerd zijn dames te trainen in iets waar ze (nog) niet zo goed in waren. Razend veel tijd en energie heeft het gekost en de eerstvolgende wedstrijd . . . . verloren ze!! Niet alleen hadden ze nog steeds niet (goed) onder de knie waarop ze getraind hadden, maar hun gebruikelijke kwaliteiten kwamen ook niet meer uit de verf. Vind je het gek. Alle energie ging immers uit naar dat nieuwe, minder natuurlijke gedrag. Dat trekt energie van het bekende, goed afgaande gedrag af.

De ene competentie compenseert de andere

Competenties zitten net zo in elkaar. Stel, je bent niet zo goed in Probleemanalyse (hoofd- en bijzaken van elkaar kunnen onderscheiden, logische verbanden leggen) maar je bent een kei in Planning & organisatie (procedures uitdenken, tijdsplanningen maken, overzicht houden). Je kunt dan de ene competentie met de andere compenseren door bijvoorbeeld problemen in kaart te brengen, ze in een bepaalde planning te zetten, anderen hierbij te betrekken en taken te verdelen. Word dus nóg beter waar je al goed in was zodat je geen last meer hebt van de dingen waar je niet zo goed in bent.

Hoe kan je dit gebruiken bij een sollicitatie?

In een cv of sollicitatiebrief schrijf je natuurlijk nooit dat je ergens niet zo goed in bent maar misschien kun je wel heel eerlijk vertellen over hoe jij bepaalde uitdagingen oplost. En in een sollicitatiegesprek beantwoord je die bekende vraag “waar ben je niet zo goed in” natuurlijk op een soortgelijke wijze: “Ik ben niet zo goed in X maar omdat ik wel heel erg sterk ben in Y weet ik dat altijd weer gelijk te trekken.” Dat vergt natuurlijk het nodige denk- en puzzelwerk en mocht je daar wel wat hulp bij gebruiken, schakel dan je omgeving in. Zij kunnen je vaak het beste vertellen waar je in uitblinkt en wat je wat minder goed afgaat. Denk vervolgens zelf goed na hoe je de mindere kwaliteit het beste kunt compenseren met al die kwaliteiten die je wel degelijk in huis hebt. Doe het jezelf niet aan om iets te leren wat van nature niet echt bij je past.

Competenties ontwikkelen

Overigens zijn er genoeg competenties die je op een hele praktische manier verder kunt ontwikkelen, zeker als ze van nature bij je passen. Dit boek is een fantastisch hulpmiddel daarbij. Tegelijkertijd gebied de eerlijkheid me te zeggen dat een aantal competenties, afhankelijk van je persoonskenmerken, stomweg niet verder te ontwikkelen zijn. “Je hebt het of je hebt het niet” zeg maar. Creativiteit is daar een voorbeeld van. Ook intelligentie blijkt een rol te spelen bij bepaalde competenties. Zo kent de competentie Probleemanalyse zijn grenzen bij een bepaalde mate van intelligentie. Bovendien zijn er verschillen in de manier waarop je bepaalde competenties het beste verder kunt ontwikkelen: on-the-job of juist off-the-job (dus in een training, door het na te doen, door er over te lezen etc.). Bijgaand een overzicht dat meer inzicht geeft.

Heel veel succes met deze puzzel en mocht je vragen hebben, neem gerust contact met me op.

Lettie Ambagtsheer

Over Lettie Ambagtsheer

Lettie staat als Hbo Psycholoog met beide benen op de grond; bij haar geen zweverige sessies op de bank maar prettige discussies waarbij een lach en een traan vaak hand in hand gaan. Doordat ze vrijwel direct de vinger op de zere plek weet te leggen ben jij sneller geholpen bij het vinden van nieuw gedrag waarmee je wél succesvol zult zijn: in die nieuwe job, in samenwerking met anderen of in contact met je medewerkers. Meer..

cv.nl Tags: , ,


Sorry, comments for this entry are closed at this time.

Menu